Zuurstof verrijkt water: een gebakken lucht verhaal of niet?

Recent duiken er in sportscholen steeds meer zuurstof verrijkte sportdranken op. De flesjes zijn aardig prijzig met prijzen variërend van 1,30 tot 2,20 euro voor 0,75 liter. Volgens de fabrikanten is O2 water gezond en verbetert het je sportprestaties, want van extra zuurstof wordt je fit en gezond. Naar aanleiding van een vraag van een lezer ging ik op onderzoek uit of dat hier wel bewijs voor is …

Waarom wil je meer zuurstof bij het sporten?

Sporten kost energie. Het lichaam heeft grofweg twee manieren om energie te produceren. Als er snel energie nodig is gebruik je anaerobe verbranding oftewel je produceert energie zonder dat hier zuurstof voor nodig is. Je kunt deze manier maar kort gebruiken, want naast energie wordt bij deze manier ook melkzuur geproduceerd en verzuren dus je spieren. Als een inspanning langer duurt dan schakelt je lichaam over op het produceren van energie met behulp van zuurstof. Deze manier levert netto veel meer energie op en als bijkomend voordeel kan melkzuur ook weer worden gebruikt om energie van te maken. Vooral bij duursporten zou er dus voordeel kunnen zijn van meer zuurstof binnenkrijgen.

Zorgt meer zuurstof in water wel voor een hoger zuurstofgehalte in het bloed?(1–3)

Zuurstof wordt door het lichaam opgenomen via de longen. Met een rustige ademhaling haal je zo’n 2-3 liter lucht naar binnen en adem je weer gemiddeld 1 liter lucht uit. Er blijft altijd een beetje lucht achter in de longen zodat ze niet in elkaar klappen elke keer dat je uitademt. Als je gaat sporten heb je meer zuurstof nodig. Je lichaam gaat dan of sneller ademen of dieper ademen en in het uiterste geval allebei. De longen zijn al erg efficiënt in zuurstof halen uit de lucht en zelfs als je pure zuurstof op zeeniveau krijgt toegediend dan zorgt dit meestal maar voor 5-10% extra zuurstof in het bloed.

Hoe wordt zuurstof dan opgenomen uit water? Zuurstof komt nu natuurlijk niet in de longen terecht, maar in de darmen. De darmen zijn niet zo of eigenlijk helemaal niet zo efficiënt als de longen in het opnemen van zuurstof. De darmen nemen maar geschat maar 2,5% van de zuurstof die in de darmen komt op. Ter vergelijking: in 1 liter lucht zit ongeveer 200 ml zuurstof (20,9%) hiervan wordt door de longen bij rustige ademhaling 11,2 ml zuurstof opgenomen, je ademt ongeveer 6 liter per minuut, dus per minuut wordt er ongeveer 67 ml zuurstof opgenomen. In zuurstof verrijkt water zit maximaal 80 ml zuurstof per liter. Als je een liter zuurstof verrijkt water drinkt wordt er dus ongeveer 2 ml zuurstof hiervan daadwerkelijk opgenomen. In een studie uitgevoerd bij konijnen werd er water met verschillende hoeveelheden zuurstof toegediend en gekeken of dit zorgde voor een hoger zuurstofgehalte in het bloed. Ze vonden alleen een duidelijke stijging van het zuurstofgehalte bij water met >45 mg zuurstof per liter. In zuurstof verrijkt water in een plastic fles zit ongeveer 50 tot 70 mg zuurstof per liter. Als de resultaten van de dierstudies te vertalen zijn naar de mens dan zou dit dus wel genoeg moeten zijn om een stijging van zuurstof te veroorzaken. Maar is dit ook zo?

Zuurstof verrijkt water en sportprestaties(3–8)

Er zijn een aantal studies bij sporters uitgevoerd naar het effect van zuurstof verrijkt water op sportprestaties. Twee van deze studies werden uitgevoerd bij een zeer kleine groepen van 9 tot 11 mannelijke en soms vrouwelijke amateurwielrenners die 15-500 ml zuurstof verrijkt water dronken een half uur voor het sporten. In deze studies vonden ze geen verschillen tussen prestaties op een tijdrit of in zuurstofgehalte in het bloed of melkzuurgehalte in het bloed. In een grotere studie met 20 mannen (gezond, niet per se sporters) die twee weken lang of 1,5 liter zuurstof verrijkt water dronken of 1,5 liter gewoon water en dan een fietstest ondergingen werd er ook geen verschil in prestaties of in zuurstof- en melkzuur gehalte gevonden (terwijl deze hoeveelheden wel beter in de buurt komen van de hoeveelheden gebruikt in de dierstudies). Er was 1 studie die wel een effect van zuurstof verrijkt water liet zien, maar dan vooral op het melkzuurgehalte in het bloed. Deze studie werd uitgevoerd bij 25 mannelijke getrainde hardlopers waarbij prestaties, zuurstofgehalte en melkzuurgehalte werd gemeten tijdens en na 5 km hardlopen. Voor en tijdens het hardlopen dronk 1 groep elke keer kleine beetjes (15 ml) zuurstof verrijkt water en de controlegroep gewoon water. Ze vonden dat zuurstof verrijkt water zorgde voor een iets lager melkzuurgehalte tijdens het hardlopen, maar ook na het hardlopen. De auteurs van het artikel suggereren dat dit mogelijk leidt tot een beter herstel, maar hier hebben ze verder nog geen testen met de proefpersonen voor gedaan.

Conclusie

Zuurstof verrijkt water lijkt voor nu geen duidelijke effecten te hebben op sportprestaties tijdens duursporten. Het leidt in ieder geval niet tot meer zuurstof in het bloed, maar er zijn voorzichtige aanwijzingen dat er mogelijk iets minder melkzuur in het bloed komt oftewel dat je spieren iets minder zouden verzuren. Echter, of dat dit ook daadwerkelijk wat uitmaakt voor het herstel is nog niet getest. Voor nu is zuurstof verrijkt water dus vooral veel duurder dan normaal water en heeft zuurstof verrijkt water geen tot maar minimale effecten! Toch een beetje gebakken lucht dus!

  1. Forth W, Adam O. Uptake of oxygen from the intestine– experiments with rabbits. Eur J Med Res [Internet]. 2001 Nov 20 [cited 2017 Oct 18];6(11):488–92. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11726308
  2. Oxygen determination in oxygen-supersaturated drinking waters by NMR relaxometry. Water Res [Internet]. 2003 Aug 1 [cited 2017 Oct 18];37(14):3361–6. Available from: http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0043135403002112?via%3Dihub
  3. Piantadosi CA. "Oxygenated" water and athletic performance. Br J Sports Med [Internet]. 2006 Sep [cited 2017 Oct 18];40(9):740-1-1. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16855065
  4. Leibetseder V, Strauss-Blasche G, Marktl W, Ekmekcioglu C. Does Oxygenated Water Support Aerobic Performance and Lactate Kinetics? Int J Sports Med [Internet]. 2005 Jul 11 [cited 2017 Oct 18];27(3):232–5. Available from: http://www.thieme-connect.de/DOI/DOI?10.1055/s-2005-865633
  5. McNaughton LR, Kenney S, Siegler J, Midgley AW, Lovell RJ, Bentley DJ. The effect of superoxygenated water on blood gases, lactate, and aerobic cycling performance. Int J Sports Physiol Perform [Internet]. 2007 Dec [cited 2017 Oct 18];2(4):377–85. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19171956
  6. Willmert N, Porcari JP, Foster C, Doberstein S, Brice G. JEPonline Journal of Exercise Physiologyonline Nutrition and Exercise THE EFFECTS OF OXYGENATED WATER ON EXERCISE PHYSIOLOGY DURING INCREMENTAL EXERCISE AND RECOVERY. An Int Electron J [Internet]. 2002 [cited 2017 Oct 18];5(4). Available from: https://www.asep.org/asep/asep/Porcari.pdf
  7. Wing-Gaia SL, Subudhi AW, Askew EW. Effects of purified oxygenated water on exercise performance during acute hypoxic exposure. Int J Sport Nutr Exerc Metab [Internet]. 2005 Dec [cited 2017 Oct 18];15(6):680–8. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16521851
  8. Fleming N, Vaughan J, Feeback M. Ingestion of oxygenated water enhances lactate clearance kinetics in trained runners. J Int Soc Sports Nutr [Internet]. 2017 Dec 29 [cited 2017 Oct 18];14(1):9. Available from: http://jissn.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12970-017-0166-y

 

One thought

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s