Minder vlees eten is goed voor het milieu, maar ook voor jouw gezondheid!

De laatste tijd wordt er steeds meer geschreven over het eten van minder of helemaal geen vlees. Dit is vooral naar aanleiding van bijvoorbeeld de schokkende beelden uit slachthuizen in België en de vele documentaires over de schadelijke milieueffecten van de vleesindustrie. Minder vlees of vegetarisch/veganistisch eten kan echter ook iets doen voor jouw gezondheid. In dit artikel lees je er alles over!

De verschillende soorten vlees(1)

Vlees kan op basis van vet, cholesterol en ijzergehaltes worden onder verdeeld in rood en wit vlees. Rood vlees is rund-, varkens- en lamsvlees. Wit vlees is kip, kalkoen en konijnenvlees. Beide soorten vlees kunnen worden verwerkt in allerlei producten hiervoor worden vaak zout en nitraten toegevoegd om het langer houdbaar te maken.

Vlees eten is geassocieerd met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en suikerziekte(1–3)

Klassiek wordt een hoger risico op hart- en vaatziekten vooral geassocieerd met het eten van rood en verwerkt vlees. In de laatste grote studies wordt echter duidelijk dat vooral verwerkt vlees eten het risico op hart- en vaatziekten tot bijna 2x verhoogd. Hoeveel vlees moet je dan precies eten? In de studies werd vooral gezien dat 50-100 gram verwerkt vlees per dag al ‘genoeg’ is voor de risicoverhoging op hart- en vaatziekten. Om dat in perspectief te plaatsen: 2 plakjes ham op brood is al 45 gram! Je zit hier dus snel aan! Zeker als je al andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten hebt (hoge bloeddruk, roken, weinig bewegen) kan het behoorlijk aantikken als je elke dag verwerkt vlees eet.

De associatie tussen rood vlees en hart- en vaatziekten lijkt minder sterk, sommige studies tonen geen verhoogd risico en andere tot maar ongeveer 20% meer kans.

Voor suikerziekte zijn dezelfde cijfers van toepassing als het om verwerkt vlees gaat. Alleen voor suikerziekte lijken de studies voor rood vlees iets eenduidiger, want bijna in elke studie wordt een licht verhoogd risico gevonden bij 100 gram rood vlees per dag op suikerziekte. Ondanks deze best wel schokkende cijfers is het wel belangrijk om te beseffen dat studies naar deze associaties best moeilijk zijn en dat er factoren zijn die deze studies beïnvloeden. Mensen die veel verwerkt vlees eten hebben namelijk over het algemeen een slechtere leefstijl met roken, weinig bewegen, eten weinig groente en fruit en hebben vaak een te hoog BMI. Het zou dus zo kunnen zijn dat als jij wel veel groente en fruit eet, veel beweegt, niet rookt en geen overgewicht hebt dat vlees eten minder schade aanricht dan dat deze studies nu suggereren. Ingewikkeld, maar ga maar eens bij jezelf na hoe het in jouw situatie zit. Als je geen risico’s wil nemen is het het beste om te stoppen of te minderen met verwerkt vlees.

Wat maakt vlees slecht voor je gezondheid?(1,4,5)

Het verschil tussen verwerkt vlees en niet-verwerkt vlees zit grotendeels in het zoutgehalte. Verwerkt vlees bevat gemiddeld 4x zoveel zout. Daarnaast bevatten verwerkt en rood vlees grote hoeveelheden cholesterol. Deze twee factoren lijken het meest bij te dragen aan het verhoogde risico op hart- en vaatziekten, maar er zijn nog een aantal andere dingen gesuggereerd. Zo werd in 2013 onderzocht dat darmbacteriën met het verwerken van rood vlees bepaalde stoffen produceren die aderverkalking kunnen versnellen. Waarom vlees ook het risico op diabetes kan verhogen zit waarschijnlijk ook niet alleen in hoog cholesterol, maar ook in grote hoeveelheden heemijzer in vlees. Dat ijzer en suikerziekte met elkaar gelinkt zijn wordt vooral duidelijk door ziekten, zoals erfelijke hemochromatose. Deze ziekte zorgt ervoor dat je ijzer stapelt in je lichaam. Bijna al deze patiënten krijgen ook suikerziekte. Zowel het zout, de vetten en ijzer uit verwerkt en rood vlees zijn dus gevaarlijk.

Wat maakt geen of minder vlees eten uit voor jou?(6,7)

Een levenslange vegetariër vermindert zijn of haar risico op hart- en vaatziekten met zo’n 25% en een levenslange veganist heeft zelfs zo’n 57% minder kans op hart- en vaatziekten. Als je op latere leeftijd start met een vegetarisch/veganistisch dieet kan dat ook nog steeds veel voordelen hebben. Er zijn de afgelopen jaren een aantal goede studies uitgevoerd naar de effecten van het starten van een vegetarisch of veganistisch dieet bij overgewicht, een te hoog cholesterol en suikerziekte. Er is in meerdere studies gevonden dat je met alleen overstappen naar een vegetarisch en veganistisch dieet zo’n 2-3 kg in 3-6 maanden kan afvallen. Ook in een studie waarbij de proefpersonen een groente en fruitrijk dieet werd aangeboden waarbij vlees alleen werd afgeraden maar niet werd verboden was hetzelfde effect te zien. Ook werd in veel studies een duidelijk verlagend effect gezien op cholesterol en dan vooral op het slechte LDL-cholesterol. In zes studies naar het effect van vegetarisch eten voor suikerziekte werd gevonden dat het vooral het lichaam helpt om op lange termijn de suikercontrole te verbeteren (voor de kenners: het Hb1Ac ging significant naar beneden).

Wat maakt vegetarisch en veganistisch eten dan precies gezonder? Een vegetarisch/veganistisch dieet bestaat natuurlijk vooral uit veel groente en fruit. In zowel groente als fruit zitten veel vezels, antioxidanten en anti-inflammatoire stoffen. Al deze dingen helpen mee om cholesterol te verlagen en laten minder schadelijke stoffen in het bloed te laten komen die een te hoge bloeddruk kunnen geven. Een belangrijke factor is ook dat een vegetarisch/veganistisch dieet over het algemeen veel minder zout bevat en je dus ook laat afvallen. Veel zout en overgewicht zijn belangrijke risicofactoren voor hart- en vaatziekten en suikerziekte. Er zijn wel een aantal dingen waar je op moet letten bij vegetarisch/veganistisch eten zoals het voorkomen van een tekort aan bijvoorbeeld vitamine B12. Tegenwoordig zitten worden echter veel vleesvervangers aangevuld met deze vitaminen en als je maar af en toe vlees eet krijg je hiervan genoeg binnen.

Conclusie

Minder tot geen vlees eten heeft niet alleen voordelen voor het milieu, maar ook voor jezelf! Vooral verwerkt vlees eten kan jouw risico verhogen op hart- en vaatziekten en suikerziekte. Met minder tot geen vlees eten kun je dit risico voor een deel tenietdoen. Zeker als je al (risicofactoren voor) hart- en vaatziekten of suikerziekte hebt is overstappen naar een dieet met minder tot geen vlees een heel goed idee, omdat er ook extra effecten zijn, zoals het verlagen van bloeddruk en een betere suikercontrole van het lichaam!

 

  1. Micha R, Michas G, Mozaffarian D. Unprocessed red and processed meats and risk of coronary artery disease and type 2 diabetes–an updated review of the evidence. Curr Atheroscler Rep [Internet]. 2012 Dec [cited 2017 Oct 11];14(6):515–24. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23001745
  2. O’Connor LE, Kim JE, Campbell WW. Total red meat intake of ≥0.5 servings/d does not negatively influence cardiovascular disease risk factors: a systemically searched meta-analysis of randomized controlled trials. Am J Clin Nutr [Internet]. 2017 Jan [cited 2017 Oct 11];105(1):57–69. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27881394
  3. Lenighan YM, Nugent AP, Li KF, Brennan L, Walton J, Flynn A, et al. Processed red meat contribution to dietary patterns and the associated cardio-metabolic outcomes. Br J Nutr [Internet]. 2017 Aug 23 [cited 2017 Oct 11];118(3):222–8. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28831958
  4. Koeth RA, Wang Z, Levison BS, Buffa JA, Org E, Sheehy BT, et al. Intestinal microbiota metabolism of l-carnitine, a nutrient in red meat, promotes atherosclerosis. Nat Med [Internet]. 2013 Apr 7 [cited 2017 Oct 11];19(5):576–85. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23563705
  5. Simcox JA, McClain DA. Iron and diabetes risk. Cell Metab [Internet]. 2013 Mar 5 [cited 2017 Oct 10];17(3):329–41. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23473030
  6. Wright N, Wilson L, Smith M, Duncan B, McHugh P. The BROAD study: A randomised controlled trial using a whole food plant-based diet in the community for obesity, ischaemic heart disease or diabetes. Nutr Diabetes [Internet]. 2017 Mar 20 [cited 2017 Oct 11];7(3):e256. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28319109
  7. Huang R-Y, Huang C-C, Hu FB, Chavarro JE. Vegetarian Diets and Weight Reduction: a Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. J Gen Intern Med [Internet]. 2016 Jan 3 [cited 2017 Oct 11];31(1):109–16. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26138004

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s